Ekonomitrend

Ekonomi ve Analiz

Ekonomi Terimleri Sözlüğü

A

AAA :Standard & Poor’s, Moody’s ve Fitch tarafından kullanılan en yüksek kredi derecelendirme notu.

A+/A1 : Kredi derecelendirme kuruluşlarının kullandığı en üst düzey notlardan biri. Yatırımcılar açısından bu notu alan bir ülkeye yapılacak tahvil ya da hazine bonosu yatırımı çok düşük risk taşır.
A-/A3 : Genel olarak üçüncü ya da dördüncü en yüksek kredi derecelendirme notu; düşük yatırım yapılabilir ortamı tanımlasa da göreceli olarak düşük risk belirteci.
Abacus : Sidney Üniversitesi tarafından hazırlanan ve 1965 yılından buyana yayınlanan muhasebe dergisi.
Matematiksel fonksiyonları ( toplama, çıkarma, çarpma, bölme ) hesaplamak üzere geliştirilmiş bir tür hesaplama aracı.
Açığa Satış : Hesapta bulunmayan menkul kıymet senetlerinin satılması işlemidir.
Açık Ekonomi : İnsanların, sermayenin, ürünlerin ve hizmetlerin sınırlardan bağımsız olarak geçiş serbestisinin olduğu ekonomi.
Açık Pozisyon : Piyasalarda alınmış ve halihazırda kapatılmamış pozisyona denir.
Adi Hisse Senedi : Sahiplerine eşit haklar tanıyan senet çeşididir.
Ağıtlıklı Ortalama Fiyat :Seans boyunca oluşan işlem fiyatlarının ve fiyatlardaki gerçekleşen işlem sayılarının baz alınarak hesaplanan ortalama fiyattır.
Alış : Yatırımcıların piyasada işlem gören araçları almaya istekli oldukları fiyattır.
Aktif : Şirket tarafından sahip olunan ve parasal değeri olan bina, tesis, makineler, araçlar , stok , alacaklar, nakit, potansiyel ticari markalar ve marka adları. Tüm varlıklar.

Ara Kazanç Ticareti:  Düşük maliyetle borçlanarak yüksek getirili alanlara yatırım yapmak.

Arbitraj : Değerli madenler, tahvil ya da hisse senedi gibi menkul kıymetlerin fiyatı düşük piyasalardan alınıp kar elde etmek amacı ile fiyatı yüksek olan bir başka piyasada satımı işlemidir.

Asit Testi : Kuruluşların kısa vadeli borçlarını ödeme yeteneğini ölçer. Likit varlıklar / Kısa vadeli borçlar. Ayrıca Hız oranı

Atomiste Varsayımı : Piyasadaki alıcı ve satıcı sayısının aşırı derecede çok olması durumu; mal fiyatı üzerinde kimsenin belirleyici olamamasıdır.
Ayı Piyasası : Piyasada fiyatlarının düşeceği tahmin edilerek daha düşük fiyattan alım yapmak için satışların yapıldığı piyasadır.

 

B

Basit Faiz : Vade boyunca ana paranın aldığı faizdir.
Baz Puan : Faiz oranlarındaki değişimi ifade eden birimdir. %6.25’ den %6.00 a düşen faiz oranındaki değişim 25 baz puandır.
Bedelsiz Hisse : Hissedarlara ellerindeki hisselere oranla yeni dağıtılan hisse senedi. Örneğin, bir şirketin 1/5 oranında vereceği bedelsiz hisse.
Bedelli Sermaye Artırımı: Şirketlerin kendi öz kaynaklarını kullanarak yeni çıkardıkları hisse senetlerine ve bu hisselerin ortaklara dağıtıma şeklinde yapılan sermaye artırım şeklidir.

Beklenti Anketi : Merkez Bankası tarafından aylık olarak piyasada karar alıcıların makro ekonomik veriler üzerindeki beklentilerini yansıtan anket.
Blok İşlem : 10,000 lot hisse senedi ya da $100,000 değerinin üzerinde yapılan işlemdir.
Bilanço : Kar- zara hesabı, nakit akışı gibi şirketin performans ve sağlık göstergelerinin bulunduğu mali rapordur. Belirli zaman dilimleri dahilinde hazırlanır.
Bilanço Tarihi : Bilanço dönemi veya üzerindeki mali tablonun dönemi.

Bir Defa Gerçekleşen Nakit Akışı: Bir kereye mahsus nakit akışının gerçekleşmesi halidir.
Boğa Piyasası : Piyasa da fiyatların yükseleceği düşüncesi ile mevcut fiyatlardan alımların yapıldığı piyasadır. Gelecekte fiyatların daha da yükseleceği beklentisi yeni yatırımcıları piyasaya çeker ve talep ve fiyatların yükselişi yukarı yönlü bir trendi başlatır.
Borçlu Cari Hesap : Belli limitler dahilinde hesap sahibine bakiyesinin üzerinde nakit çekme imkanı veren hesap türü.
Borçlanma Maliyeti : Borcun ödeme süresi boyunca dahil olan tüm maliyeti; faiz, vergiler vb.

Broker : Borsa da işlem gören bir hisse senedinin alım ya da satım işleminde borsa ile yatırımcı arasında talebin piyasaya iletilmesini sağlayan kişidir. Yatırım danışmanı yatırımcı adına işlemi Broker’ a iletir ve karşılığında ise komisyon alır.

Brüt Getiri : Yapılan yatırımdan yönetim ve idari giderlerin düşülmeden önceki getiri değeridir. Komisyon masrafları, portföy yönetim giderleri, idari giderler vb.

C

Cari Açık : Bir ülkenin ithalatı ile ihracatı arasında oluşan farktan doğan bütçe açığı. İthalatın ihracattan fazla olması durumu.

Cari Oran : Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar

Ç

Çapraz Kur : İki yabancı para biriminin ABD doları ile değişim değeridir.

Çıpa : Yerel para biriminin değerini döviz kurlarına karşı belirli bir referans aralığa sabitlemek için yapılan işlem.

D

Dealer : Kendi nam ve hesabına menkul kıymet piyasasında işlem yapan kişi.

Deflasyon: Piyasadaki fiyatların devamlı olarak düşüş göstermesi durumu.

Defter Değeri : Bir varlığın maliyeti – birikmiş amortismanı. Bir yatırım için ilk harcama olarak da bilinir. Ya da net defter değeri.

Destek Seviyesi : Düşüşe geçmiş olan fiyatların kırmakta zorlandığı ya da bu seviyeden yukarı dönüş yaptığı fiyat değeri.
Dördüncül Piyasa : Borsaya kota edilmiş varlıkların aracısız ve blok olarak alınıp satıldığı piyasalardır.

Döviz Çifti : İki para biriminin karşılıklı değerinin ölçüldüğü döviz grubudur. USD/TRY gibi.

E

Elliot Dalga Teorisi : 1930’lu yıllarda Ralph Nelson Elliot tarafından fiyat hareketlerinin belirgin modellere göre gerçekleşmesi üzerine geliştirilmiş borsa analiz yöntemi.

Emtia : Eskiden ticarette değişim aracı olarak kullanılan değerli madenler, hayvansal ürünler, tahıl ya da gıda ürünleri, petrol’ den oluşan mallar grubu.
Endeks : Hisse senedi piyasasında, senetlerin performansını göstermek için kullanılan istatistiksel ölçü.
Enflasyon : Ürün ve hizmetlerin toplamında oluşan fiyat değişikliklerini yüzdesel olarak ifade eden değer.

F

Faiz : Kredinin maliyetidir.

FED : Amerikan Merkez Bankası. 1913 yılında kurulmuştur.
Fırsat Maliyeti : Yapılan bir tercihten dolayı oluşan maliyet. İki farklı yatırım fırsatı içerisinde yapılan seçim; birinin tercih edilmesi ile diğerinden vazgeçilmesi ile oluşan kayıp.
Fob : Uluslar arası ticaret terimi. Free on board teriminin kısaltılmış hali. Nakli sözkonusu olan ürünün sorumluluğunun geçeceği noktayı belirtir. Satıcının malın teslim edileceği limana kadar tüm nakliye ve sigorta gibi masraflardan sorumlu olmasıdır.
Future Piyasa : Vadeli işlem piyasasıdır.

 

G

 

Gayrimenkul Sertifikası : Bir gayrimenkul projesini gerçekleştirmek için projenin finansmanında kullanılmak üzere ihraç edilen menkul kıymettir.
Gözaltı Pazarı : Yatırımcının korunması amacı ile sermaye piyasası koşullarına ayak uydurmayan şirket hisselerinin alım satımı durdurulmaksızın gözetim altında işlemlere açık olduğu, ulusal piyasadan farklı olarak işlemlerine devam ettiği pazardır.

 

H

Hacim : Bir zaman dilimi içerisinde yapılan alım-satım işlem adetleri ve bu sayının emirlerin gerçekleştiği andaki fiyatla çarpımından elde edilen para birimi cinsinden değeri.

Hane Halkı : Aynı çatı altında yaşayan ve bütçeleri ortak olan kişiler.

Harcama : İşletme idaresi ve yatırımları için göze alınan giderler. Bir işletmede harcamalar finansal, yatırım ve sermaye harcamaları, operasyon harcamaları olarak üç bölümde incelenebilir. Finansal harcamalar ticari kredi masrafları ve faiz giderleri, kapasite artırımı için yeni teknoloji makine yatırımı ve personel maaş ve prim ödemeleri.

I

IMF : Açılımı International Monetary Fund’ dır. Merkezi Washington,DC ‘ de olan sanayileşmiş ülkeler tarafından ekonomik ve finansal gelişmenin devamı için kurulmuştur.

İ

İflas : Bir şirketin yükümlü olduğu borçları ödeyememesi nedeni ile faaliyetlerinin durdurulması.
İhraç : Sermaye piyasası araçlarının hak sahipleri tarafından ihraççı tarafından satışı.
İkincil Piyasa :Menkul kıymet alım-satımın gerçekleştiği piyasalardır; borsa işlemlerinin yapıldığı piyasalar ikincil piyasalardır. Yapılan alım-satım işlemi ihraççıdan bağımsız piyasa koşullarında gerçekleşir.
İşlem Hacmi : Bir zaman dilimi içerisinde yapılan alım-satım işlem adetleri ve bu sayının emirlerin gerçekleştiği andaki fiyatla çarpımından elde edilen para birimi cinsinden değeri.
İşlem Miktarı : Seans boyunca alım-satımı gerçekleştirilen hisse senedi sayısı.
İşsizlik : Ülkenin işgücüne dahil olan kişilerin çalışmak istemesine rağmen iş bulamaması.

 

J

JGB : J

JIT : Bir tür üretim metodu. Gerekli olan üretim malzemelerini üretim için tam gerekli olduğu anda tedarik ederek stok ve gider azaltmayı amaçlar.

K

Kangurular : Avustralya borsasında işlem gören maden, tütün ve gayrimenkul sektöründe olan şirket hisselerini ifade eder.

Kapanış Fiyatı : Seans sonunda gerçekleşen son işlem fiyatıdır.

Kartel : Aynı sektör kolunda faaliyet yürüten tüzel kişiliklerin ya da firmaların birlikte hareket etmeleri. Dayanışma ya da güç birliği.
Kısa Pozisyon : Vadeli işlem piyasasında üzerindeki fiyata anlaşılan kontratı almaya hak sahibi olan kişinin aldığı pozisyondur.
Komisyon : Yapılan her işlem için alınan aracılık hizmet bedelidir.

L

Leasing : Ekipman, taşıt, gayrimenkul gibi işletme için gerekli olan varlıkların tedariki için yaygın olarak kullanılan bir finansman şeklidir. Kiralamaya konu olan varlık finansman kuruluşu tarafından satın alınır ve talep eden kuruluşa üzerinde anlaşılan bir vade için kiralanır. Vade sonunda yapılan sözleşmeye göre tüm haklar kullanıcıya devir edilir.

LIBOR : Londra bankalar arası para piyasalarında ABD doları üzerinde borç verme faiz oranı.
Long Pozisyon : Uzun pozisyon olarak çevirisi yapılabilir. Vadeli işlem piyasasında kontratı üzerinde anlaşılan fiyattan almaya hak sahibi olan kişinin aldığı pozisyondur.
Lot : Tek seferde işlem gören 1000 adet hisse grubu.

 

M

Makro Ekonomi : Geniş ölçekte ekonomik değişiklikleri; işsizlik, büyüme oranı, kişi başına düşen gelir, enflasyon ve cari açık gibi inceleyen bilim.
Maniplasyon : Menkul kıymet fiyatlarının yapay ve illegal olarak yükseltilmesi ya da düşürülmesidir.
Morotoryum : Borçlunun, borçlarını ödeme gücünü kaybetmesi nedeni ile borçlarını ödemeyeceğini ilan etmesidir.

N

 

Nakit Akışı : Günlük olarak şirket hesaplarına giren ya da çıkan, ticari ya da ticari olmayan işlemler sonucu kasada oluşan nakit hareketlerinin tümü.

 

O

OECD : Açılımı The Organisation for Economic Co-operation and Development ‘ dır. Ekonomik işbirliği ve kalkınma birliğidir. 1961 yılında Paris’ de kuruldu. 20 olan üye sayısı 2003 öncesinde 30’a yükseltildi.
Offshore : Genel yasal düzenlemelerin şahıs ya da şirketler için geçerli olmadığı ya da gevşetildiği yer. Yatırımcıların vergi avantajlarından dolayı paralarını vergi cenenti olarak tabir edilen adalara aktarması gibi.
OPEC : Açılımı The organizastion of Petroleum Exporting Countires’ dir. Türkçesi Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’dür.
Opoze Hisse Senedi : Devredilmesi ve satışı yasaklanmış hisse senedi.
Opsiyon : Sahibine bir menkul kıymeti spesifik bir süre sonunda anlaşılan fiyattan alma ya da satma hakkı veren kontrattır.
Opsiyon Sahibi : kontrat üzerinde hak sahibi olan kişi.

Ö

Ödemiş Sermaye : Bir şirketin kuruluşu için hissedarların ödemeyi taahhüt ettiği sermaye miktarının şirket kasasına ya da hesabına , şirket aktifine geçmek üzere yatırılan kısmıdır.

P

Para : Ürünlerin, hizmetlerin alınmasında ya da sağlanmasında takas olarak kullanılan değerli kağıt.

Para Piyasası : Yüksek likiditede ve kısa dönemde finansal araçların işlem gördüğü piyasadır. Birkaç günden bir yıldan daha az süre ya kadar süre içinde borç verme ve borç alma işlemleri gerçekleşir.
Piyasa Fiyatı : Menkul kıymetlerin arz ve talebe göre denge bulduğu ve işlem gördüğü fiyattır.
Portföy : Bireysel ya da kurumsal yatırımcıların ellerinde tutuğu, bir ya da birden fazla menkul kıymetin hak sahipliği.
Portföy Değeri : Bireysel ya da kurumsal yatırımcıların sahip olduğu menkul kıymetlerin o an ki hesaplanmış piyasa değeri.

R

Ralli : Piyasa performansının düşüş ya da yatay durumda iken yukarı yönlü yaşadığı hızlı yükseliş.

Reel Faiz : Nominal faiz değerinin enflasyon düzeltmesinin sonrasında elde edilen değerdir.
Rüçhan Hakkı : Sermaye artırımında mevcut hisse sahiplerinin , sahip oldukları hisse senedi oranında yeni hisse senedi satın alam hakkı. Bu hakkın kullanımı için belirli bir süre tayin edilir, süre içinde kullanılmayan haklar birincil piyasada işleme konur.
Risk : Gelecekteki kayıp ihtimali.
Risk Sermayesi : Kuruluş ya da sermayedar kişiler tarafından karşılığında yeni kurulacak iş fikrinin şirketine ortaklık amacı ile verilen sermaye.

Riskten Kaçınma : Risk aversion olarak da geçer. Tanımlanmış getiri düzeyinde en düşük risk ya da tanımlanmış risk düzeyinde en yüksek getiri sağlayacak olan varlıkların tercih edilmesi durumu.

S

Sermaye : Yatırımcının, kar elde etmek amacı ile menkul ya da gayrimenkulleri alım için kullandığı paradır.
Sermaye Kazancı : Piyasa artışına bağlı olarak yapılan yatırımdaki sermayenin vergilerden sonraki net değer artışı.
Sermaye Artırımı : Girişimcinin işine fazladan para koyarak mevcut sermaye miktarını artırmasıdır.
Short Pozisyon : Kısa pozisyon olarak çevirisi yapılabilir. Vadeli işlem piyasasında üzerindeki fiyata anlaşılan kontratı almaya hak sahibi olan kişinin aldığı pozisyondur.
Spekülatör : Cazip potansiyel getirileri için piyasadaki hesaplanmış riskleri almaya hazır kişi.
Spread : Hisse senedinin alış satış fiyatları arasında ki fark.

Ş

Şirket Analizi : Şirkete ait son 3 yıla ait verilerin ışığında finansal performans değerlendirmesi yapılaması yoluyla şirket hisselerinin değerinin hesaplanması için yapılan analiz.

T

Taban Fiyat : Bir seans içinde hisse senedinin işlem görebileceği ve bir önceki kapanışa göre hesaplanan en düşük fiyattır.

Tahvil : Sabit getirili menkul kıymet aracı, uzun vadeli borçlanma aracı. Vade sonunda faiz geliri sağlar. Devlet tahvilleri olduğu gibi şirketlere ait tahvillerde mevcuttur.

Tam Rekabetçi Sermaye Pazarı : Yatırımcıların yaptıkları alım ve satım işlemleri ile menkul kıymet fiyatlarını etkilemede herhangi bir güce sahip olmadığı pazar.

Tankan Endeksi :  Japon yöneticilerin ülke ekonomisi üzerine beklentilerini yansıtan anket. Çeyrek dönemler halinde yayınlanan anketin Japon para piyasaları üzerinde belirleyici etkisi vardır.

Tasfiye Defter Değeri : Bir şirkete ait mevcut bulunan varlıkların satılması ve nakde dönüştürülmesi ile tüm borçların ödenmesi sonunda kalan defter değerine denir.
Tavan Fiyat : Bir seans içinde hisse senedinin işlem görebileceği ve bir önceki kapanışa göre hesaplanan en yüksek fiyattır.

Temel Analiz : Şirketin faaliyet gösterdiği endüstri, ülkenin genel ekonomik göstergeleri ile şirkete temel verilerin ele alınarak şirketin hisse değerini belirlemeye yönelik yapılan analiz.
Teknik analiz : Geçmiş dönem fiyat ve hacim hareketlerinin değerlendirilerek belli kalıplar ve formülasyonlar eşliğinde istatiksel olarak hissenin gelecekte alacağı fiyatı tahine yönelik yapılan çalışmadır.

U

Ulusal 100 Endeks : Hisse senedi piyasasının genel bir göstergesidir. Hisse senedi piyasasında işlem gören ve bulundukları sektörü temsil yeteneğine sahip 100 şirketin hisse senedi piyasası değerinin ağırlıklı olarak hesaplanarak genel piyasa performansını yansıtmak için kullanılan endekstir.
Uzlaşma Fiyatı : Vadeli işlem piyasasında piyasa da işlem yapanların üzerinde işlem yapmaya anlaştığı fiyattır.
Uzun Pozisyon : Vadeli işlem piyasasında kontratı üzerinde anlaşılan fiyattan almaya hak sahibi olan kişinin aldığı pozisyondur

Ü

Üçüncül Piyasa : Hisse senedi piyasasında işlem gören senetlerin borsa dışında alınıp satıldığı piyasalardır.

Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) : Üretim faaliyetlerinde kullanılan maddelerin tedarikçi aşamasında gerçekleşen fiyat değişimlerinin ölçümlenmesi ile oluşan endeks değeri

V

Vadeli İşlem : Spesifik bir süre sonunda gerçekleştirmek üzere fiyat anlaşmasının yapıldığı piyasadır. Süre sonunda piyasa fiyatı anlaşılan fiyattan daha düşük bir seviyede oluşursa alıcı anlaşılan fiyat yerine piyasa fiyatından işlem yapma hakkını korur.
V-Formasyonu : Önce düşen ardından yükselişe geçen grafik çizgisi.
Varlık Teminatlı Menkul Kıymet : Borçlanma senedini ihraç eden kuruluşun ihracının teminatı olarak aktif varlıklarını gösterdiği borçlanma senetleridir.
Vendor : Ürün, hizmet, hisse veya mal satan kişi ya da kuruluş.
Volatilite : Belli bir zaman diliminde hisse senedi fiyatların ne derece değişken olduğunu göstermek için kullanılan istatiksel durumdur.

Y

Yatırım : Kar elde etmek amacı ile menkul ya da gayrimenkul alım işlemi.
Yatırımcı : Kar getireceği düşünülen, özellikle halka açık şirket hisseleri gibi, yatırım araçlarına para yatıran kişi ya da kurum.
Yatırım Danışmanı : Yatırımcıya doğru yatırımı yapmaları için tavsiyelerde bulunan ve onlar adına yatırmaları yöneten kişi.
Yen : Japon para birimi.

 

Z

Z Skoru : Bir şirketin finansal durumunu ölçmek için kullanılır. Edward Altman tarafından 1960 yılında geliştirilmiş istatistiki yöntemdir.
Zaman Önceliği : Alıcı yada satıcıların verdiği emirlerde, emirlerin gerçekleşme sırasında sisteme önce girilen emir öncelik sahibidir.

Zilliyetlik : Bir kimsenin menkul ya da gayrimenkul üzerindeki hakimiyete dayalı tasarruf hakkı elde etmesi kullanması.
Zincir Emir : İstenen şartlar gerçekleştiği durumda ardı ardına aktifleşip gerçekleşmesi istenen işlemin tek seferde piyasaya iletildiği emir türüdür. Yatırımcı 5.00 TL ‘den alım bu gerçekleştiği taktirde 5.25 TL ‘den satım emrini tek seferde zincir emir olarak verebilir. Zaman önceliği kazanmak için kullanılan emir türüdür.

PaylaşPin on PinterestShare on LinkedInShare on Google+Share on FacebookTweet about this on Twitter

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

YASAL UYARI

Yasal Uyarı www.ekonomitrend.com sitesinde yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. www.ekonomitrend.com sitesinde yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Yatırımcıların verecekleri yatırım kararları ile bu sitede bulunan veriler, görüş ve bilgi arasında bir bağlantı kurulamayacağı gibi, söz konusu veri,yorum ve bilgilere dayanılarak alınacak kararların neticesinde oluşabilecek yanlışlık veya zararlardan www.ekonomitrend.com sitesi ve yazarları sorumlu tutulamaz..

Ekonomitrend © 2015 Tüm hakları saklıdır

Frontier Theme